Artykuły
Plan Generalny dla Lotniska Kraków Balice i jego skutki


26 listopada 2018 r. Minister Infrastruktury Andrzej Adamczyk zatwierdził tzw. Plan Generalny dla Kraków Airport. Dlaczego może być to interesujące dla czytelników „Krakowskiego Rynku Nieruchomości”?


Otóż zgodnie z art. 58 ust. 9 ustawy Prawo lotnicze, dla terenów objętych planem generalnym sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – zgodnego z zatwierdzonym planem generalnym – jest obowiązkowe, z uwzględnieniem przepisów dotyczących terenów zamkniętych. Jeżeli teren zamknięty objęty planem generalnym utraci status terenu zamkniętego, sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – zgodnego z zatwierdzonym planem generalnym dla tego terenu jest obowiązkowe.


Idąc dalej, należy sięgnąć do art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: jeżeli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy obszaru, w odniesieniu do którego istnieje obowiązek sporządzenia planu miejscowego, postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy zawiesza się do czasu uchwalenia planu.


Co to oznacza?


Wydane po 26 listopada 2018 r. decyzje w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla terenów objętych planem generalnym, teoretycznie są obarczone wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowiącą podstawę do stwierdzenia ich nieważności. Nadto UMK Wydział Architektury i Urbanistyki wydaje aktualnie postanowienia w sprawie zawieszenia postępowań o wydanie decyzji w wyżej wymienionych sprawach – powołując się właśnie na fakt zatwierdzenia przedmiotowego planu generalnego. Postępowanie podjęte po uchwaleniu planu miejscowego będzie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.).


Czy jest to działanie słuszne?


Można mieć uzasadnione wątpliwości. Plan generalny, zgodnie z art. 55 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo lotnicze, określa m.in. obszar objęty planem, z określeniem dopuszczalnych gabarytów obiektów budowlanych i naturalnych. Zgodnie z art. 55 ust. 5 tej ustawy, Zakładający lotnisko użytku publicznego lub, w przypadku istniejących lotnisk użytku publicznego, zarządzający tym lotniskiem opracowuje plan generalny lotniska użytku publicznego stanowiący plan rozwoju tego lotniska, sporządzony na okres nie krótszy niż 20 lat, zwany dalej „planem generalnym”. Z powyższego wynika, że dokument ten nie jest tworzony przez organ państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, lecz opracowuje go zakładający lotnisko lub zarządzający lotniskiem. Jak wynika z art. 55 ust. 2 tej ustawy, podmiotem tym może być m.in. spółka kapitałowa, a nawet osoba fizyczna. Do czego potrzebny jest Plan Generalny? Otóż dokument ten stanowi załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia na założenie lotniska (vide art. 55 ust. 3 pkt 2a) – nadto ma określać plan jego rozwoju. Na pierwszy zatem rzut oka, dokument ten jawi się jako prywatny, sporządzany przez petenta na potrzeby konkretnego postępowania administracyjnego. Postępowanie to jest jednak specyficzne, ponieważ dokument ten najpierw: podlega konsultacjom z gminami, których tereny zostały objęte planem generalnym, kolejno skonsultowaniu z Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego, dalej uzgodnieniu z Ministrem Obrony Narodowej (w zakresie terenów zamkniętych) i ministrem właściwym do spraw rozwoju regionalnego, a finalnie podlega zatwierdzeniu przez ministra właściwego do spraw transportu (vide art. 55 ust. 7 i 8 ustawy Prawo lotnicze).


W efekcie jednak, tak pobłogosławiony dokument, sporządzony przez osobę prywatną (a w przypadku Krakowa: Międzynarodowy Port Lotniczy im. Jana Pawła II Kraków - Balice sp. z o.o.) wywoływać ma powszechnie obowiązujące skutki prawne względem osób trzecich, tj. właścicieli nieruchomości objętych obszarem planu – i to najwidoczniej bez jego uprzedniego ogłoszenia.


Skutki mają powszechnie obowiązujący charakter, bowiem z art. 58 ust. 9 ustawy Prawo lotnicze i art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że dla nieruchomości objętej obszarem Planu Generalnego nie można starać się o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.


Moim zdaniem stoi to w sprzeczności z art. 87 ust. 1 i 2, art. 88 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. W skrócie chodzi o to, że dokument w istocie prywatny, ma wywołać skutki takie, jak źródło powszechnie obowiązującego prawa: ustawa, rozporządzenie lub akt prawa miejscowego.


Po pierwsze stwierdzić wypada, że sp. M.P.L. im. Jana Pawła II Kraków – Balice sp. z o.o. nie jest władna do ustanowienia powszechnie obowiązującego prawa (w szczególności zaś aktów prawa miejscowego). Organy do tego upoważnione z mocy Konstytucji, nie mogą natomiast skutecznie cedować przedmiotowych uprawnień na osoby trzecie. Art. 58 ustawy Prawo lotnicze w istocie tak czyni, tj. upoważnia zakładającego lub zarządzającego lotniskiem, do opracowania dokumentu, który jedynie po przejściu procedury konsultacji (dwóch) uzgodnienia i zatwierdzenia przez organy administracji/gminę – wywoływać ma powszechnie obowiązujące skutki prawne. Jawi się to jako działanie co najmniej niedopuszczalne i bezprawne.


Michał Podolec

radca prawny